Ara

Telif Hakları ve Ticari Marka Hakkındaki Gerçekler 2. Bölüm


Geçen hafta Girişimci Öğretmen E-Bülteninin 14. sayısında ''Telif Hakları ve Ticari Marka Hakkındaki Gerçekler'' yazımızın 1. Bölümünü yayımlamıştık. Arık bu hafta biraz daha ciddileşiyor ve Girişimci Öğretmen platformunda açacağınız sanal mağazanıza yüklemek istediğiniz dijital çalışmalarınızın telif hakkı koruması ve ilgili kanunlar üzerinde duracağız.


Hazır mıyız?


Girişimci Öğretmen platformunda, diğer üyelerle çalışmalarınızı paylaşırken, bir üretici olarak yasal haklarınızın farkında olmanız ve aynı zamanda haklarınızın sınırılamaları hakkında bilgi sahibi olmanız bizim için son derece önemlidir.

Bu yazımızda, üretmiş olduğunuz dijital içeriklerinizin Telif Hakları kapsamında fikri mülkiyetinizi nasıl koruyabileceğinizi ve hangi durumlarda sınırlamalara tabi tutulduğunuzu ele alacağız.


Öncelikle telif hakkı, aşağıdakiler dahil olmak üzere aşağıdaki eser tiplerine uygulanmaktadır:

• Yazılı çalışmalar (ders planları, öyküler, kitaplar, makaleler, şiirler vb.)

• Görsel veya sanatsal eserler (çizimler, fotoğraflar ve çizimler)

• Aynı zamanda müzik ve videolar gibi çalışmalar


Yukarıdaki başlıklara göz attığımızda, telif hakkı ile ilgili sınırlamaların tam olarak olmadığını ve yine ilgili çalışma/eser tiplerinin doğrudan telif hakkına tabi tutulabilineceğini düşünmek yanlış olacaktır.

Yukarıda ifade edilen çalışma/eser tiplerinin kendi bünyesinde barındırmış olduğu bir takım sınırlandırmalar vardır.


Örneğin;

Başlıbaşına bir çalışma/eser olarak nitelendirilen başlıklar, kalıplaşmış düzenler ve kavramsal gerçekleri telif hakkına tabi tutulmamaktadır ve fikri mülkiyet kapsamında korunmamaktadır:


• Eğer bir çalışma sadece çeşitli başlıklardan oluşmakta ise ve/veya başlı başına bir başlığı telif hakkına tabi tutmak istiyorsanız, kanunen belirlenmiş olunan sınırlandırma kapsamına girmiş olusunuz.

Başlıklar birden çok kişi tarafından kullanılabilinir olduğundan (örn: ‘’Sürtünme kuvvetinin hayatımıza etkisi’’ başlığı) bunlar telif hakkı kapsamına girmemektedir.


• Bir çalışmanın ve/veya eserin genel kalıpsal formatı, düzeni ve tipografisi telif hakları kapsamında korunmamaktadır.

Bu tarz düzensel biçimlemeler, yine kalıplaşmış ve uygulanabilinir birer gerçek olduğundan, telif hakkı kapsamı dışında kalmaktadır.

Daha fazla bilgi için: http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.3.5846.pdf )


Telif hakkı kavramları icatları ve keşifleri kapsamamaktadır:


Eğer herhangi bir konu kapsamında bir icadınız veya keşfiniz var ise, bu telif hakkını kapsamına değil patent alma kapsamına girmektedir.

Bu aynı zamanda prosedürler, süreçler, sistemler, çalışma yöntemleri, kavramlar, ilkeleri de ilgili sınırlandırma kapsamına almaktadır. Yanı bunlar içinde aynı şekilde telif hakkı başvurusunda değil, patent başvurusunda bulunmanız gerekir.

Ek olarak bu yazımızda herhangi bir bilimsel veya teknik yöntem, matematiksel ilke, formül veya algoritma, herhangi bir kavram, süreç veya yöntem bazlı icat veya keşifler yine telif hakkı kapsamı dışında olup, patent alma sürecine dahil olduğunu belirtmek isteriz.

Daha fazla bilgi için: http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6769.pdf


Burada aslında değinmek istediğimiz nokta şu: yukarıda da gördüğünüz gibi bir fikrinizin olması, özünde her iki durumda (telif ve patent açısından) bir fikir olmasına rağmen uygulanabilirliğinin farklı olmasından dolayı farklı koruma yasalarına tabi tutulduğunun gerçeğidir.


Yukarıda öğrendiklerimize dayanarak, oluşturduğunuz çalışmanın ve/veya eserin içinde barındırdığı kavram veya ilgili öğretim yöntem ve teknikleri için doğrudan telif hakkına tabi tutulmaması durumuna tekrardan açıklık getirmek isteriz.


Çalışmanız ve/veya eseriniz ile ilgili alacağınız telif hakkı doğrudan sizin özgün olan ifade biçiminizi koruyacaktır.


Şimdi dilerseniz Çalışmanıza ve/veya eserinize‘’Özgün olan ifade biçinizin’’ neler olabileceğine söyle bir göz atalım:


• Çalışmalarınızda bulunan açıklamalarınız, sorularınız veya diğer metinlerin, şiirlerin, talimatların, açıklamaların tam metinleri


• Çalışmalarınızda bulunan sanatsal öğeler. Bunlar fotoğraf, küçük resim, dijital tasarımlar veya yazı tipi/font gibi oluşturmuş olduğunuz görüntü biçimleri


• Orijinal müzik kompozisyonları veya ses klipleri


• Orijinal video görüntüleri





Önemli bir noktaya değinmek istiyoruz.


Girişimci Öğretmen platformunda bir sanal mağaza sahibi olduğunuzu düşünelim. Takipçileriniz gün geçtikçe artıyor ve aynı dijital eğitim/etkinlik çalışmalarınızdan defalarca ek gelir elde ediyorsunuz.



Çalışmaları üretmekte oldukça ustalaştınız ancak bunlara artık biraz görsellik katmak istiyorsunuz.

Kendi tasarımsal ikonlarınızı üretmek oldukça fazla zaman aldığından ve aynı zamanda zorlandığınız için, Girişimci Öğretmen platformunda yer alan ve tasarım ikonlarını satışa sunan bir başka sanal mağazadan çalışmanıza uygun olan ve beğendiğiniz bir tasarım ikonları seti satın aldınız.


Aklınızda olan çalışmayı hazırladınız, satın almış olduğunuz tasarım ikonlarını eklediniz, çalışmanızın öğretmenlerin ve öğrencilerin çok daha fazla dikkatini çekeceği kesin!


Ancak şöyle bir durum var.

Çalışmanın özgün ifade biçimi size ait, içinde barındırdığı tasarım ikonlarının telif hakkı başkasına ait.

Bu durumda ne yapmak gerekir?


Tasarım okunlarını satın almış olduğunuzdan ve bunları uygun olarak kullandığınızdan, kanunen zaten herhangi bir suç işlemiş olmuyorsunuz.

Ancak çalışmanızın izniniz dışında kopyalanmasına karşın almak istediğiniz telif hakkınızı alırken, tasarım ikonları da telif hakkınız kapsamına alacak mısınız?


Bu sorunun cevabı hayır.

Değerli öğretmenlerimiz, yukarıda bahsetmiş olduğumuz senaryoda üretilen çalışmanın telif hakkını alırken, eklenilen ve bir başkasının telif hakkına tabi tutulan çalıma (bu durumda tasarım ikonları) haricinde sizin oluşturmuş olduğunuz kısımlar için telif hakkını alabilirsiniz.

Yani bir başkasının telif hakkına tabi olan çalışmaları, ücretini ödedikten sonra kendi çalışmanızda kullandığınızda, telif haklarınız bu öğeleri kapsamaz ama aynı zamanda da engellemez.


Tamam, buraya kadar geldik, anlamaya çalışırken biraz da yorulduk sanki.


Esasında telif haklarının varlığı, yasal olarak size ve aklınızda var olan uygulama ve ifade biçiminizde herhangi bir sınırlandırma veya çekimserliği ortadan kaldırmak için tasarlanmıştır.

Bunlar için gerekli tescilleri almanız durumunda, kendi çalışmalarınız için yasal haklarınızı kullanmış olur ve yine çalışmalarınızın kontrolsüz çoğaltılmasına karşın ciddi ve son derece net olan bir önlem almış oldursunuz.

Aynı zamanda telif hakkı korumasının var olmasının temel nedeni, sizin diğer insanlar ile paylaşmak istediğiniz şeylerin üzerinde belli bir kontrolu sağlamanızdır. Başkaların, sizin saatlerce uğraşarak oluşturmuş olduğunuz çalışmalarınızı kendileri gibi lans etmeleri, başkaları ile paylaşmaları, fotokopi aracılığı ile çoğaltmaları, veya satmalarınının önüne geçmek için ciddi bir koruma biçimidir.


Bu yazıda yer alan bilgiler, yasal bir tavsiye olarak yorumlanmıştır ve okuyucu tarafından yine aynı şekilde yorumlanmalıdır. Burada vermiş olduğumuz bilgiler genel bir nitelik taşımakta olup, telif hakkı, marka ve tescil ile ilgili daha detaylı sorular için yukarıda vermiş olduğumuz linklere tıklayarak ilgili kanunları inceleyebilir ya da bir avukata danışabilirsiniz.

93 görüntüleme1 yorum
This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now